اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری

درس اصول اخلاقی حرفه‌ای روزنامه‌نگاری از سال آینده در دانشکده ارتباطات علامه تدریس می‌شود. این درس سه واحدی در مقطع کارشناسی به دانشجویان ارتباطات عرضه می شود.
    همچنین درس حقوق و مسئولیت‌های روزنامه‌نگاری در دوره کارشناسی ارشد تدریس خواهد شد. تدریس دروس اخلاقی روزنامه‌نگاری در دانشکده ارتباطات تنها در دوره اول دکترا به دانشجویان ارائه شد و پس از آن متوقف شد.
    دکترکاظم معتمد نژاد که دو دوره دورس اخلاقی حرفه ای روزنامه نگاری را در مقطع دکترا تدریس کرده در این باره می گوید: «تدریس اصول اخلاقی روزنامه نگاری یکی از ضروریت های حرفه ای کار روزنامه نگاری است و باید در دانشکده ارتباطات دروس حرفه ای در هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تدریس شود.»
    دانشکده علامه تنها دانشکده‌ای در ایران است که در آن دروس اخلاقی حرفه‌ای روزنامه نگاری تدریس می شده و قرار است باردیگر این درس توسط دکتر مهدی فرقانی تدریس شود.
    دکترکاظم معتمد نژاد درباره اصول اخلاقی و حرفه ای روزنامه نگاری می گوید: «در این زمینه 2 متن حقوقی تهبه شده که اولی قانون استقلال حرفه روزنامه نگاری، دومی لایحه قانون تاسیس شورای مطبوعات است. این دو متن می تواند به تامین نیازهای مادی و معنوی روزنامه نگاران کمک کند.»
    پدرعلم ارتباطات افزود: «در تابستان 1383 لایحه قانون تاسیس شورای مطبوعات پس از بررسی در وزارت ارشاد به هیئت دولت فرستاده شد، اما پس از پایان ریاست دولت محمد خاتمی رسیدگی و ارسال آن به مجلس تاکنون معلق مانده است. به نظر دکتر معتمدنژاد این دو سند قانونی می تواند با پیگیری روزنامه نگاران به مجلس فرستاده شود و به صورت قانون درآید.»
    همچنین سال گذشته میثاق نامه حرفه‌ای روزنامه نگاری در نمایشگاه مطبوعات ارائه شد و بسیاری از روزنامه نگاران آن را امضا کردند در این میثاق نامه بر رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌‌ای توسط روزنامه‌نگاران تاکید شده است.»
    دکترکاظم معتمد نژاد معتقد است که مطبوعات برای برون رفت از وضعیت فعلی باید چهار اقدام مهم را انجام دهند.
    اول آنکه مطبوعات نیاز به قوانین جدید دارند و قوه قضاییه باید از آزادی مطبوعات حمایت کند تا روزنامه‌نگاران بتوانند با حمایت تضمین شده قانونی به فعالیت بپردازند. دوم آنکه استقلال اقتصادی روزنامه ها تامین شود، تا روزنامه ها بتوانند خوانندگان را به خود جلب کنند و با گرفتن آگهی های سالم به فعالیت مطبوعاتی ادامه دهند. در این زمینه دولت باید بدون تبعیض به همه مطبوعات کمک کند و آنها که از نظرحرفه ای بهتر کار می کنند مشمول کمک های بیشتری شوند.
    سوم آنکه ضرورت آموزش تخصصی روزنامه‌نگاری به شدت احساس می شود و رشته ارتباطات باید در همه شهرهای ایران تا مقاطع بالای تحصیلی تدریس شود. چهارمین نکته تامین استقلال حرفه ای روزنامه نگاری است. فارغ التحصیلان این حرفه باید مثل دانشجویان حقوق و پزشکی دارای کانون ها و انجمن های مستقل باشنتد تا این تشکل ها بتوانند در چهارچوب قانون از حقوق روزنامه نگاران دفاع کنند.

• دنبالک ها: خبرگزاری میراث فرهنگی،  

خبر چیست؟

سالها خبرنویسی در مطبوعات تاكنون پاسخ روشنی به پرسش «خبر چیست؟» (What is News) داده نشده است. دانشجویان در كلاسهای درس بیشتر با توصیفهای گوناگون از «پدیده خبر» آشنا می شوند، از این رو پس از پایان درس خبرنویسی، ناتوان از ایجاد رابطه یی منطقی میان عناوین درس، در ارایه تعریفی جامع و مانع برای «خبر» (News) نیز در می مانند. آیا براستی ارایه تعریفی منطقی از «خبر» ناممكن است؟ آیا زمان تعریف مجدد از «خبر» فرا نرسیده است؟

«خبر فرایند ارزش گذاری عناصر رویداد عینی است با توجه به منافع فرستنده و نیاز مخاطب».



بدون شناخت خبر، شناخت «عناصر» (News Element) و «ارزشهای خبری» (News Values) كه بیشترین مباحث را در تهیه و تنظیم خبر در بر می گیرد، اگر نگوییم ناممكن، می توانیم بگوییم دشوار و پیچیده است.
دكتر «كاظم معتمدنژاد» استاد دانشگاه علامه طباطبایی، در اهمیت شناخت اخبار می نویسد:«ماده اولیه ارتباطات اجتماعی را خبر تشكیل می دهد. بنابر این روزنامه نگاران بطور عام و خبرنگاران بطور خاص باید قبل از هر چیز خبر را بشناسند و با مفاهیم و عناصر آن آشنا گردند تا بتوانند با بینش و دانش كامل در راه خبریابی و خبرنویسی گام گذارند.»
متأسفانه با همه اهمیتی كه شناخت خبر و به تبع آن ارایه تعریفی مشخص از خبر دارد، در اغلب كتابهای درسی روزنامه نگاری آنچه كه در این خصوص ارایه می شود، تنها توصیفی كوتاه از یك جنبه پدیده ارتباطی «خبر» است: «خبر، اعلام و بیان وقایع جالب زندگی اجتماعی و نقل عقاید و افكار عمومی است». در این تعریف به نظر می رسد بیشتر «اخبار اجتماعی» روزنامه ها مد نظر بوده است، در حالی كه امروزه اعلام و بیان «وقایع علمی» جایگاه ویژه یی در مطبوعات یافته است، همچنین تعریف مشخص نمی كند كه این اعلام و بیان بر اساس چه معیارهایی صورت می گیرد؟
هرچند نویسنده كوشیده است با تحلیل این تعریف، عوامل زیر را از یكدیگر مشخص كند:
۱ـ اعلام واقعه، ۲ـ نخستین بیان، ۳ـ واقعه عینی، ۴ـ جالب بودن واقعه و ۵ـ عمومی و اجتماعی بودن واقعه. اما «عناصر خبر» و «ارزشهای خبری» كاملاً مشخص نشده اند. مثلاً مشخص نشده است كه آیا «فراوانی، مقدار و بزرگی» در نقل یك خبر چه جایگاهی دارد؟ و یا اینكه مثلاً بُعد «مجاورت» در خبر چه نقشی را ایفا می كند و هكذا...
در تازه ترین كتابی كه استادان دانشگاه علامه طباطبایی منتشر كرده اند، تعاریف گوناگون زیر با در نظر گرفتن ابعاد مختلفی از خبر ارایه شده است:
« ـ خبر گزارشی از واقعیت است، ولی هر واقعیتی را نمی توان خبر نامید.
ـ خبر پیامی است كه احتمال صدق و كذب در آن وجود دارد.
ـ خبر الزاماً گزارش رویدادهای جاری (تازه ها) نیست، ممكن است واقعه یی كه سالها قبل رخ داده، با نمایان شدن اطلاعات تازه ارزش خبری پیدا كند. (اخبار مربوط به اكتشافات باستان شناسی، عملیات جاسوسی و...)
ـ خبر، رویدادی است كه قرار است اتفاق بیفتد، اما هنوز رخ نداده است. (خبر مربوط به مسافرتها، ملاقاتها، كنفرانسها و...)
ـ رویدادی كه برای یك نفر یا گروهی «ارزش خبری» دارد، برای دیگری یا گروهی دیگر ممكن است بی اهمیت باشد.
در بسیاری از كتابهای روزنامه نگاری برای شناخت خبر نمونه هایی از این تعاریف همراه با مثال «اگر فردی سگی را گاز بگیرد، خبر است، اما برعكس اگر سگی فردی را گاز بگیرد، خبر نیست» ذكر شده است.
نویسندگان به درستی تأكید می كنند كه:«بسیاری از این تعاریف، همانند این مثال تنها بر یك بعد خبر كه در این مثال «برخورد» (بشر با حیوان) است، تكیه دارد. با گذشت سالها تحقیق در زمینه خبر، هنوز سؤال «خبر چیست؟» وجود دارد.»
استادان درس خبرنویسی در دانشكده ها با ارایه همین توصیفها و تشریح ها و ارایه نمونه هایی از نشریات روز، به دشواری تصویری از خبر به دانشجویان ارایه می دهند و اغلب از عدم وجود تعریفی مشخص، جامع و مانع برای خبر گلایه می كنند. حتی نویسندگان نشریات تخصصی علوم ارتباطات نیز از چنین مشكلی می نالند. «شكور آرین خواه» در كتاب سال روابط عمومی می نویسد:
«خبر چیست؟ پاسخ روشن و قابل فهم به این سؤال ساده ابداً آسان نیست. شاید هر یك از ما حتی فارغ از مطالعات پراكنده خود در این زمینه، بتوانیم تعریف خاصی از خبر ـ كه از دیدگاههای شخصی نسبت به این پدیده اجتماعی ناشی می شود ـ به دست دهیم. اما به یقین این تعریف نیز مشكل دهها تعریف شناخته شده یی را خواهد داشت كه همه آنها را از جامعیت لازم محروم كرده است، زیرا هر كدام از تعاریفی كه از خبر شنیده یا خوانده ایم، تنها به قسمتهایی از جنبه ها و محورهای مختلف خبر توجه داشته است.
از این مقدمه كوتاه بر می آید كه اولاً خبر، تعریف مشخص و همه پذیری ندارد. در ثانی خبر را می توان با توجه به زمینه های بروز و ظهور آن، از منظرهای متفاوت نگریست كه هر كدام در جای خود قابل تأمل است. ثالثاً دستیابی به چنین تعریفی در اصل منطقی نیست و تنها باید كوشش كرد تا جامع ترین و كامل ترین تعریف تركیبی ممكن را ـ آن هم با هدف تبیین ساختار قابل قبول برای خبر ـ برگزید و تا پیدایش تعریفی كامل تر و همه جانبه تر آن را به كار بست.»
هر چند تلاش و كوشش نویسنده در مقاله حاصلی عینی و قابل قبول نداشته و پس از ارایه همان تعاریف همیشگی بلافاصله به سراغ «ارزشهای خبری» و عناصر خبر رفته و سپس از سبك [روش] خبری سخن به میان آورده است، اما طرح این نكته كه می بایست برای دستیابی به تعریفی كامل از خبر، تلاش و كوشش كرد، نكته یی حایز اهمیت است كه دیگران كمتر بدان توجه داشته اند.
اعتراف به اِشكال عمده در رهیافتی برای پاسخ مناسب به پرسش «خبر چیست؟» توسط استادان دانشگاه علامه طباطبایی نیز قابل تأمل است:«با گذشت سالها تحقیق در زمینه خبر، هنوز سؤال «خبر چیست؟» وجود دارد. ظاهراً اشكال عمده نداشتن یك تئوری جامع و مانع بوده است كه بتواند اخبار را صرف نظر از موضوعهای مختلف مانند سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... در بر بگیرد.»
در این مقاله، نویسنده پس از سالها تدریس و كار عملی روزنامه نگاری در ایران، می كوشد تعریف روشن، قابل فهم و كاربردی از خبر به دست دهد.

• اشكالهای موجود در تعریف خبر
  
  پیش از ارایه تعریفی كامل از پدیده ارتباطی خبر، شناخت دشواریهای تعاریف پیشین ضرورت دارد تا با اجتناب از كاستیهای آن تعاریف راه را برای ارایه تعریف كامل بگشاییم. مهمترین اشكالهای تعریف پیشین را میتوان بدینگونه دستهبندی كرد:
  ۱ـ بیشتر این تعاریف توصیفی هستند و تنها به وصف یك یا دو بُعدِ خبر اكتفا میكنند. مانند: «خبر گزارشی از واقعیتهاست، ولی هر واقعیتی را نمیتوان خبر نامید.» در این توصیف ابعاد تازگی، مجاورت، شگفتی و... مغفول مانده است.
  ۲ـ برخی از این تعاریف تمثیلی است. مانند: «اگر فردی سگی را گاز بگیرد خبر است، اما برعكس، اگر سگی فردی را گاز بگیرد، خبر نیست.» این خبر گرچه بعد شگفتی را در خبر روشن میكند، اما دربرابر مثالی دیگر چون خبر «كشتن یك شیر توسط الاغی در باغ وحش تهران» حتی در جنبه تمثیلیاش، كاستیهای فراوانی دارد.
  ۳ـ بیشتر تعاریف چون بهصورت تكبعدی به خبر میپردازند، از خود جریان خبر غافل ماندهاند. درست مانند افرادی كه برای مشاهده كوه، تنها به كوهنوردی در كوه اعتقاد دارند. درحالی كه مشاهده كوه از چشماندازی دورتر، منظرهیی كلیتر از كوه ارایه میدهد. یك كوهنورد از كوه سنگلاخها، كورهراهها، سردیهوا، درختان یا گیاهان و... را توصیف میكند، ولی یك شخص علاقهمند به طبیعت، از كوه ارتفاع و عظمت كوه را وصف مینماید. پس برای رهایی از اینگونه تعاریف محدود و شكننده، لازم است به چشماندازی كلیتر از خبر پرداخت.
  ۴ـ كاستی مهم دیگر اینگونه تعاریف آن است كه هریك از آنها تنها برای یك یا دو نوع از خبرها كاربرد دارند. درحالی كه در درس خبرنویسی، دانشجویان با ابعادی از خبر آشنا میشوند كه لازم است در تعریف خبر، بیان شوند. در آن صورت است كه دانشجویان و روزنامهنگاران به درك صریحی از عناوینی چون: «عناصر خبر»، «ارزشهای خبری»، «عوامل مؤثر بر انتخاب و تنظیم اخبار» و... دست مییابند و ضمن درك مفاهیم و وحدت میان آنها در كاربردشان اهتمام بیشتری بهكار میبرند.
  
  
• تعریف خبر

ارایه تعریفی جامع و مانع بدون تكیه بر تعاریف پیشین و مراحل تهیه و تنظیم خبر، مشكل اصلی محققان، روزنامه نگاران و استادان دانشگاهها بوده است. در راه ارایه چنین تعریفی، لازم است موارد پنج گانه زیر را رعایت كرد:
۱ـ خبر را به عنوان یك فرایند در نظر گرفت كه در طول زمان شكل می گیرد و انتشار می یابد.
۲ـ گزینشگری (Gatkeeping) خبر یكی از مراحل مهم برای تنظیم خبر است كه باید آن را در تعریف خبر گنجاند.
۳ـ مراحل تنظیم خبر (News Writing) نیز با در نظر گرفتن «عناصر خبر» و «ارزشهای خبری» شكل می گیرد كه در اغلب تعاریف ارایه شده، از دید محققان پنهان مانده است.
۴ـ در كنار «عناصر» و «ارزشها» عوامل «درون سازمانی» و «برون سازمانی» در فرایند تولید و انتشار خبر نقشی انكارناپذیر دارند.
۵ـ مفاهیم اساسی در تعاریف ارایه شده می بایست جمع بندی شوند و چیزی از قلم نیفتد.
اینك با در نظر گرفتن ضرورتهای فوق، امكان حصول تعریفی جامع و مانع تحقق می یابد:
«خبر فرایند ارزش گذاری عناصر رویداد عینی است، با توجه به منافع فرستنده و نیاز مخاطب.»
در این تعریف همه مفاهیمی كه در شناخت خبر ارایه می شوند، وجود دارد:
۱ـ خبر یك فرایند است. پس ارایه مدلهای ارتباطی مانند: «مدل دروازه بانان خبر وایت»، «براس وستلی و مالكم مك لین» و «جریان اخبار در مدل مك نلی» با ارایه این تعریف قابل فهم خواهد شد.
۲ـ ارزش گذاری، معیارهای خبرنگاران در انتخاب اخبار است. امروزه هفت ارزش خبری به صورت استاندارد معمول این ارزش گذاری در كلاسهای خبرنویسی به دانشجویان آموخته می شود.
۳ـ عناصر یك رویداد عینی، شش عنصر كه [چه كسی]، كجا، كی [چه وقت]، چه چیزی، چرا، چگونه؟ تنها در صورتی كه از یك رویداد عینی و نه تخیلی برآمده باشند، در شكل گیری خبر و نگارش آن توسط خبرنگار مؤثر خواهند بود.
۴ـ منافع فرستنده اعم از عوامل درون سازمانی یا برون سازمانی در نحوه شكل گیری خبر مؤثرند. خبرگزاریهای غربی اخبار را بر اساس منافع خود و شناختی كه از مخاطبان دارند، مخابره می كنند.
۵ـ هیچ خبری نیست كه مخاطب و گیرنده نداشته باشد. در غیر این صورت تصور «تولید خبر برای هیچكس»، تصوری مضحك و غیر عقلانی خواهد بود. لذا بطور طبیعی نیاز مخاطب در كسب خبر نیز می تواند یاریگر خبرنگاران، سازمانهای خبری و روزنامه ها در نحوه تنظیم و انتشار آن باشد.
بر این اساس «مفاهیم اساسی خبر» بر خلاف تصور رایج سه مفهوم درستی خبر، روشنی خبر و جامعیت خبر نیست، زیرا این سه مفهوم در یك مفهوم «عینیت» یا «عینی بودن رویداد در تنظیم خبر» تجلی می یابند.
همچنانكه «جامعیت خبر» با ارایه «عناصر خبر» برآورده می شود، «روشنی خبر» با رعایت «مبانی نگارش رسانه یی» و «درستی خبر» با «انعكاس رویداد آن طور كه اتفاق افتاده است و نه آن طور كه خبرنویس مایل است اتفاق بیفتد»، تحقق خواهد یافت.
یكبار دیگر تعریف خبر را با یكدیگر مرور می كنیم:
«خبر فرایند ارزش گذاری عناصر رویداد عینی است با توجه به منافع فرستنده و نیاز مخاطب».
آیا به نظر شما در این تعریف چیزی از قلم افتاده است؟ اگر این گونه است، نویسنده را در رفع كاستی «تعریف» آگاه كنید.
امید مسعودی مدرس دانشكده خبرو مدیر مسؤول «ایران سال»

• دنبالک ها: روزنامه ایران،  

روزنامه نگاری نوین

نویسنده : دکتر نعیم بدیعی _حسین قندی

ناشر : دانشگاه علامه طباطبایی

اطلاعات کتاب : این کتاب از ارزشمندترین کتاب های روزنامه نگاری معاصر به شمار می رود که با تلفیق مبانی تئوریک با اصول عملی روزنامه نگاری توانسته است مرجع بسیار مناسبی برای خبرنگاران و روزنامه نگاران باشد و تمام مراحل لازم برای تهیه خبر و انتشار روزنامه را مورد بررسی قرار دهد. خواندن این کتاب را به دانشجویان علاقه مند به روزنامه نگاری توصیه می کنم.

                                                           

• دنبالک ها: کتابخانه علوم ارتباطات،  

عکاسی در ایران

عكاسی در ایران
مردم كشور ما خوش شانس بودند، چون كه زمان کمی لازم بود تا عكاسی به ایران برسد اولین عكس‌های ایران به شیوه داگر گرفته می‌شد. امپراطور روسیه نه تنها یك دستگاه دوربین عكاسی داگروتایپ را به دربار محمد شاه هدیه داد، بلكه همراه آن یك دیپلمات جوان به نام «نیكلای پاولف» را گسیل كرد كه تعلیم عكاسی دیده بود. هم او بود كه اولین عكس محمد شاه قاجار را انداخت. این زمان را حدود 1842 ذكر كرده‌اند. ناصرالدین میرزای ولیعهد در شمار اولین كسانی بود كه از او عكس گرفته شد.  بعد‌ها ناصرالدین شاه در سفری به اروپا بیشتر مجذوب عكاسی شد تا اینكه با حمایت خود كسانی را به اروپا فرستاد تا این صنعت را فرا گیرند و به ایران آورند.  او به عكاسی آنقدر علاقه پیدا كرد كه در بخشی از كاخش استودیوی عكاسی و تاریكخانه احداث كرد. در واقع راه‌اندازی اولین استودیوی عكاسی در ایران را می‌توان به نام ناصرالدین شاه نوشت. علاقه او به عكاسی تا آنجا امتداد یافت كه خودش شروع به عكاسی كرد. او در سفرهایش عكس می‌گرفت. جشن‌ها، شكارها، اردوها، عمارت‌های سلطنتی، خدمتكاران شاهی  و حتی زنان حرمسرایش از جمله دیگر عكس‌های او بودند. زیر عكس‌ها توضیحات عكس را شامل مكان، زمان و موضوع می‌نوشت. از همین روی او را می‌توان در زمره اولین عكاسان مستند ایران دانست. عكس‌های او كه اینك در« آلبوم خانه سلطنتی» كاخ گلستان نگهداری می‌شوند، مثال‌های بی‌بدیلی هستند از فرهنگ و رفتار زمانه خود و تصویری منحصر به فرد از دوره‌ای تاریخی در كشورمان. علاوه بر همه اینها او تعدادی عكاس را به نقاط دور دستی كه خود توان رفتنش را نداشت گسیل می‌كرد تا جای جای ایران را به تصویر كشند. در همین دوران بیش از 10 كتاب در زمینه عكاسی از زبانهای خارجی به فارسی برگردانده شد. با این همه عكاسی هنوز ویژه خانواده سلطنتی و خواص بود. اما این سنت دیری نپایید و عكس، آرام آرام، به بیرون از دیوارهای كاخ سلطنتی راه یافت.
در سال 1243 اولین عكاسخانه عمومی در تهران راه اندازی شد. قیمت 12 عدد عكس برابر با 4000 دینار بود. نمی‌دانم آن پول امروزه چه ارزشی‌ دارد، اما مشخص است كه هنوز هم قشر ضعیف جامعه امكان خرید آن را نداشتند. برخلاف روزهای آغازین عکاسی که عکس گرفتن برای بسیاری از مردم دنیا بیشتر به رویا می‌مانست، دیر زمانی نپایید تا این اختراع جدید راه خود را به منازل مردم دنیا باز کرد.
 امروز دیگر دوربین عکاسی جزیی از لوازم زندگی هر خانواده‌ای شده است. اما ما چقدر به نوع عکسی که می‌گیریم توجه نشان می‌دهیم؟ تجربه ثابت کرده که به جز آن دسته از کسانی که زندگی‌شان مستقیما در ارتباط با عکاسی است، بیشتر افراد جامعه متناسب با رشد تکنولوژی دوربین، دانسته‌های خود را درباره عکاسی و اینکه چگونه می‌توان به عکس بهتری رسید، رشد نداده‌اند.  اما چرا این موضوع مهم است و ما می‌خواهیم آن را با خوانندگان‌مان در میان بگذاریم. به نظرم تنها ذکر یک دلیل هم کافی است. ما خاطره‌انگیزترین لحظات عمر خود، همسر، فرزندان، والدین، دوستان، و حتی مناظر اطراف‌مان را ثبت می‌کنیم و نگه می‌داریم. پس چگونه است که تنها با کمی دقت و بسط دانش‌مان در این حوزه سعی نمی‌کنیم این کار را به بهترین وجه ممکن انجام دهیم. اگر واقعا علاقمندید که عکس‌های بهتری بگیرید، باید چیزهای بیشتری را یاد بگیرید. 

اولین عکس دنیا

  عکاسی: همزاد انسان
رویای تصویر و تصویر سازی از دیرباز با انسان بوده است. نقاشی‌های غار‌های آلتا میرا در اسپانیا كه قدیمی‌ترین سندهای تصویرسازی انسانی هستند این نظر را تایید می‌كند. به نظر می‌رسد اولین رویاهای بشر برای تصویرسازی به شیوه ای علمی در قرن 17 تحقق یافت. نقاشان آن دوره از وسیله ای استفاده می‌كردند كه ما امروز آن را كمرا آبسكیورا (اتاق تاریك) می‌نامیم؛ در واقع یك اتاق تاریك بزرگ كه حفره ای كوچك بر آن بوده كه مناظر بیرونی را بر سطح مقابل خود انعكاس می‌داد. نقاشان برای كپی برداری از آن استفاده می‌كردند.
اولین عكس دنیا را «ژوزف نیسفور نیپس» در سال 1826 ثبت كرد. نیپس از یك خانواده مرفه فرانسوی بود.  او به همراه برادرش از مخترعان مشهور فرانسه بودند. زمان نوردهی این عكس تقریبا 8 ساعت بود كه در مقایسه با زمان‌های امروزی عكاسی تقریبا باورنکردنی می‌نماید. سپس او با دیگر هموطن خود «لوی ژاك داگر» به همكاری پرداخت تا عكسهای بهتری تولید كنند. همكاری‌شان چند سال بیشتر به طول نینجامید چراكه نیپس از دنیا رفت و داگر به تنهایی به تحقیقات خود ادامه داد تا اینكه در سال 1839یك شیوه عكاسی ابداع كرد و آن را به تبعیت از نام خود داگروتایپ نام گذاشت. او زمان نوردهی را پایین آورد اما هنوز نیاز بود برای عكاسی از یك پرتره، سوژه مدتی ثابت بنشیند. به همین لحاظ از نوعی صندلی استفاده می‌شد كه حتی سر و گردن سوژه‌ها نیز بر آن تكیه می‌یافت. معمولا سوژه از زاویه ای عكاسی می‌شد كه  این قطعات در پشت بدنشان مخفی بشود. علاوه بر این، شیوه او گران بود و هر عكس پرتره بیش از 1000 دلار امروزی، هزینه روی دست مشتری می‌گذاشت و تازه قابلیت كپی برداری هم نداشت.
«ویلیام فاكس تالبوت» انگلیسی كه تحقیقات عكاسی خود را در انگلیس انجام می‌داد، توانست زمان نوردهی را نسبت به شیوه داگر فرانسوی كاهش دهد و در 1840 برای اولین بار توانست كاغذ عكاسی را اختراع كند. «جان هرشل» انگلیسی اولین كسی بود كه از واژه «فوتوگرافی» استفاده كرد. در 1840 عمده تكنیك‌های اساسی عكاسی كشف شده بود. مسئله عمده در این زمان وزن زیاد و حجم دستگاه‌های عكاسی بود كه بدون وسیله حمل كمكی، قابل انتقال نبود. این موضوع بر روند استفاده همگانی از عكاسی خدشه وارد می‌كرد. چهل و چند سال طول كشید تا مردی آمریكایی بتواند این مشكل را حل كند. مردی كه ما امروز او را با نام كداك می‌شناسیم و دنیا بسیار مرهون كارهای او در زمینه عكاسی است.
در 1884 «جرج ایستمن» آمریكایی تكنولوژی فیلم را بسط داد و با به كار گیری حلقه‌های رول فیلم برای ثبت عكس به جای صفحه‌های عكاسی پیشین، برای همیشه راه عكاسی را عوض كرد. ایستمن در 1889 برای اولین بار دوربین‌های جعبه‌ای چوبی عكاسی را به صورت انبوه تولید و به بازار عرضه كرد. او كمپانی خود را با نام كداك تاسیس كرد و دوربین‌های جعبه‌ای خود را با همین نام و شعار «شما فقط دكمه را بفشارید، مابقی را بر عهده ما بگذارید!» عرضه كرد. این دوربین‌ها چوبی بودند و مقدار فیلمی كه در آن تعبیه شده بود، كفاف گرفتن 100 عكس را می‌داد. این دوربین‌ها پس از عكاسی توسط مردم به دفتر كمپانی ارسال می‌شد تا فیلم آن ظاهر و عكس‌هایش به چاپ برسد. سپس همان دوربین‌ها با فیلم‌های تازه دوباره به بازار عرضه می‌گشت.  ایستمن اولین كسی بود كه فرصت عكاسی را برای توده‌ها هموار ساخت. در سال 1901 دوره فروش صنعتی عكاسی با دوربین «كداك برونی» شروع شد.  در 1913 اسكار بارناك اولین دوربین 35‌میلی متری را ساخت. این همان دوربینی است كه اساس دوربین‌های عكاسی امروزی است و همه ما برای عكس‌های مان از آن سود می‌کنیم. تا این زمان مردم فقط امكان عكاسی سیاه و سفید داشتند و مقارن همین زمان عكاسی رنگی برای اولین بار مهیا شد. اتفاق مهم دیگر این بود كه در این زمان كیفیت عكس‌ها تا آنجا رشد كرد كه در مقایسه با دید انسانی، عكس‌ها جزئیات بیشتری را ثبت می‌كردند و نشان می‌دادند.  از این زمان به بعد، گرچه عكاسی پیشرفت‌های زیادی داشته، كمپانی‌هایی  در چند كشور آغاز به كار كرده‌اند، دوربین‌های متنوعی ابداع گشته  و عكاسی صنعت پر در آمدی شده، اما بیش از صد سال طول كشیده تا عكاسی و صنعتش شیوه‌های ابتدایی عكاسی را بسط دهند و به چیزی برسند كه ما امروز آن را به نام عكاسی دیجیتال می‌شناسیم.

دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها كتاب "حقوق ارتباطات"

به گزارش روابط عمومی دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها فاطمه كیهان مدیر انتشارات دفتر با اعلام این خبر گفت: كتاب حقوق ارتباطات كه اكنون جلد یكم آن منتشر شده است ،كاری است مشترك از دكتر كاظم معتمدنژاد و دكتر رؤیا معتمدنژاد.این كتاب در پنج فصل تدوین یافته است و نویسندگان كتاب از زوایای تاریخی و علمی به بحث و بررسی در زمینه حقوق ارتباطات پرداخته اند.
وی گفت: دكتر كاظم معتمدنژاد در پیشگفتار این كتاب با اشاره به سیر تاریخی حقوق ارتباطات در ایران، به شرح چگونگی شكل‌گیری اندیشه تدوین كتاب و نحوه تحریر آن با توجه به مقتضیات و شرایط ویژه زمانی آن پرداخته است.
فصول پنج‌گانه كتاب شامل موارد زیر است:
فصل اول: سیر تاریخی آزادی بیان و مطبوعات
فصل دوم: مبانی فلسفی و اركان حقوقی آزادی مطبوعات و اطلاعات
فصل سوم: نظریه‌ها و نظام‌های آزادی و كنترل مطبوعات و سایر وسایل ارتباط جمعی
فصل چهارم: آزادی اطلاعات در عرصه بین‌المللی
فصل پنجم: آزادی بیان و اطلاعات در تصمیمات و مصوبات سازمان‌های منطقه‌ای
پایان بخش هر فصل نیز شامل منابع و مآخذ مربوط به آن فصل است.
كیهان به نقل از نویسندگان كتاب اعلام كرد: حقوق ارتباطات به عنوان یك رشته جدید و مستقل حقوقی از نیمه دوم قرن بیستم تحت تأثیر پیشرفت و گسترش وسایل ارتباط جمعی و تكنولوژی‌های نوین ارتباطی مورد توجه قرار گرفت.
به لحاظ تاریخی باید گفت حقوق ارتباطات درواقع یكی از قدیمی‌ترین رشته‌های حقوق است كه از مدتها پیش از پیدایش و گسترش تكنولوژی‌های ارتباط جمعی و ارتباطات برای نخستین بار در قرن شانزدهم میلادی به منظور معرفی حقوق طبیعی افراد برای آزادی رفت و آمد و حمل و نقل از سوی علمای حقوق بین‌الملل به كار برده شد و در كنار برخی از زمینه‌های حقوقی بین‌المللی مهم دیگر مانند حقوق تجارت و حقوق جنگ و صلح مورد مطالعه قرار گرفت.
وی افزود: برای شناخت موضوع قلمرو این رشته باید دانست مجموعه عوامل و عناصری كه به نوعی در ایجاد ارتباطات تأثیرگذار هستند و تحقق ارتباطات را ممكن می‌سازند همه در قلمرو مقررات‌گذاری‌های حقوق ارتباطات قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر می‌توان گفت هسته مركزی و كانون اصلی حقوق ارتباطات عمل انتشار است و مقرراتی كه برای انتشار عمومی تدارك یافته است.
بر این اساس رشته جدید حقوق ارتباطات از لحاظ موضوع و قلمرو و تحول آن دارای سه شاخه اصلی حقوق ارتباط جمعی، حقوق ارتباطات دور و حقوق ارتباطات رایانه‌ای است كه هر كدام از آنها زیرشاخه‌های مخصوص خود را دارند.
شالوده حقوق ارتباطات بر حقوق مطبوعات استوار است و با در نظر گرفتن آنكه اساس حقوق مطبوعات بر آزادی بیان و حق دسترسی همگان به اطلاعات پایه‌گذاری شده است، می‌توان گفت حقوق ارتباطات هم مانند حقوق مطبوعات از یك ویژگی بسیار مهم در جهت كمك به حفظ و حراست از آزادی مذكور برخوردار است.
علاقه مندان می توانند كتاب یاد شده را با مراجعه به واحد فروش كتاب در دفتر مطالعات و یا انتشارات دستان( خ - انقلاب خ- منیری جاوید نبش خیابان وحید نظری) و همچنین از طریق صفحه انتشارات این وب سایت خریداری كنند.


حقوق ارتباطات. نویسندگان: دكتر كاظم معتمدنژاد و دكتر رؤیا معتمدنژاد/ قطع: رقعی/ چاپ اول/ شمارگان: 2000 نسخه/ تعداد صفحات: 573/ قیمت: 3500 تومان

سایت های مفید

قابل توجه کاربران محترم «سایتهای مفید» بهترین نقطه شروع پژوهشگران برای جستجوی اطلاعات مربوط به ارتباطات و رسانه، سایتهای اسلامی و موتورهای جستجو می باشد. اطلاعات این قسمت با توجه به محتویات موجود در صفحات اصلی طبقه بندی شده است. چنانچه در نوع طبقه بندی و یا پیوندهای موجود نظر یا پیشنهادی دارید، خواهشمند است مراتب را بوسیله پست الكترونیك [e-mail] با ما در میان بگذارید. لازم به ذكر است، مركز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با تهیه كنندگان سایتهای معرفی شده همكاری نمی كند و مسئولیتی نیز درباره آنها به عهده نمی گیرد.

اول قبلی صفحه 2 از 3 بعدی آخر

مجموعه سایتهای مفید ارتباط گران http://hashemi2005arak.blogfa.com/ نشانی فوق مربوط به یكی از وبلاگهای تخصصی علوم ارتباطات اجتماعی (روزنامه نگاری، روابط عمومی و رسانه ) است كه در آن مطالبی با موضوع فوق و با عناوینی همچون نشست تخصصی ارتباطات در هفته پ‍ژوهش، معرفی كتاب: دگرگونی ساختاری در حوزه عمومی، هشت مفهوم كلیدی برای سواد رسانه ای، وبلاگهای ژورنالیستی و غیره ارائه می شود.   ارتباطات http://mahmoodspace.blogfa.com/ نشانی فوق مربوط به وبلاگ آقای محمود سلطان آباد، كارشناس ارتباطات می باشد كه نام اخبار ارتباطات را برای وبلاگ خود انتخاب كرده است. عنوان برخی مطالب این وبلاگ عبارتست از: وبلاگ تخصصی آقای دكتر احمد توكلی، الزامهای توسعه فناوری، باشگاه روابط عمومی، روابط عمومی دریچه ای به صلح جهانی، تحلیل محتوا در روابط عمومی و معرفی وبلاگها و سایتهای مربوط به ارتباطات و روابط عمومی.   وبلاگ جمعی روابط عمومی آنلاین http://weblog.eprsoft.com/ تعدادی از كارشناسان و متخصصان روابط عمومی، روزنامه نگاری و فناوری اطلاعات وبلاگ فوق را به طور جمعی راه اندازی كرده و مقالات و اخبار و رویدادهای مربوط به روابط عمومی را در آن قرار داده اند. وود به فضای روابط عمومی، معرفی مختصری از دفتر روابط عمومی، انتشار كتاب جدید " رسانه های فراگیر، سیاست و دموكراسی"، گزارشی از دومین كنفرانس بین المللی روابط عمومی و شكاف دیجیتالی در دهكده جهانی عناوین برخی از پیوندهای موجود در این وبلاگ می باشند.   زبان فارسی در دنیای تبلیغات http://ashrafzaade.persianblog.com/ وبلاگ زبان فارسى در دنیاى ارتباطات به مطالب گوناگون در حوزه زبان و زبان شناسى و به ویژه خط فارسى و زبان فارسى مى پردازد. مباحثى از قبیل ترجمه، ویرایش، واژه گزینى، رسم الخط، دستور زبان و نظایر آن، از جنبه هاى نظرى و كاربردى، مورد علاقه نویسنده بوده و نویسنده سعى دارد براى مسائل و مشكلاتى كه در این زمینه مطرح مى شود پاسخ هاى علمى خود را ارائه كند. همچنین تعدادى لینك مرتبط با موضوع نیز در ستون سمت راست این وبلاگ قرار داده شده است. به نظر مى رسد كه در این وبلاگ سعى شده است كه تمامى مشخصات وبلاگ تابع معیارهاى علمى معینى بوده و رسم الخط به كار رفته، واژگان مورد استفاده، شیوه نگارش مورد مراقبت نویسنده قرار دارد.   Cyberjournalism Vs Printjournalismروزنامه نگاری الكترونیك و چالش روزنامه نگاری سنتی http://printjournalist.blogspot.com/ نشانی فوق متعلق به یكی از وبلاگهای قدیمی و فعال در موضوع روزنامه‌نگاری الكترونیك و چالش روزنامه‌نگاری سنتی است و دارای مطالب مفیدی به زبان فارسی و انگلیسی درباره روزنامه‌نگاری و اینترنت است. مبارزه صفحه كلیدهای كامپیوتر با یكدیگر، وبلاگها به مثابه منابع خبری، اهمیت محتوای سایتها، گفتگوی بلاگرها و روزنامه‌نگاران در دانشگاه‌ هاروارد، تعریف جدید Wikipedia از روزنامه‌نگاری شهری، و دهها مطالب دیگر به همراه بایگانی مطالب و معرفی سایتهای مفید از جمله مطالب سایت می‌باشد.   سایبرآباد: ارتباطات http://afshar.eprsoft.com/ وبلاگ فوق با عنوان سایبر آباد؛ نگاهی به ارتباطات دیجیتال دارای مطالبی همچون معیارهای روزنامه‌نگاری مطلوب در ایران، بررسی دیدگاههای استادان دانشگاه و روزنامه‌نگاران، آیانبرهای تبلیغاتی هنوز هم موثرند؟ ده نكته برای موفقیت در بازاریابی الكترونیكی بوسیله پست الكترونیك، برگزاری اولین كنفرانس بین‌المللی روابط عمومی و چند نكته ؟ شماره جدید كارگزار روابط عمومی منتشر شد، یادداشتی بر روابط عمومی سایبر، اطلاعات نیاز حیاتی مدیریت سازمان، اخلاق حرفه‌ای رسانه‌ای در گفتگو با دكتر محسنیان راد و دهها مطالب دیگر وجود دارد.   مدیریت روابط عمومی http://pyvand.persianblog.com/ وبلاگ فوق با موضوع مدیریت روابط عمومی، به مسائلی با عنوان روابط عمومی كاربردی، روابط عمومی، اخبار روابط عمومی، كارگزار روابط عمومی، انجمن روابط عمومی ایران، روابط عمومی آموزش و پرورش مازندران می‌پردازد. علاوه بر این، ریورتاژ یا گزارش آگهی، چند نكته مهم در مورد تهیه و تنظیم آگهی، آگهی چیست؟ چند نكته درباره اطلاعیه مطبوعاتی و معرفی سایت برخی از خبرگزاریها عنوان سایر مطالب موجود در این وبلاگ را تشكیل می‌دهد.   وبلاگ یك دانشجوی علوم ارتباطات http://ertebaataat.persianblog.com/ وبلاگ فوق متعلق به یك دانشجوی ارتباطات به نام سعید مربوط در دانشگاه علامه طباطبائی است و در آن مطالبی تحت عنوان با سهم دانشجویان ارتباطات در اینترنت، علوم ارتباطات یا علوم ارتباطات اجتماعی؟ تاریخ روزنامه نگاری و همچنین معرفی برخی لینكهای مربوط به ارتباطات وجود دارد.   كافه ارتباطات http://cc.eprsoft.com/ وبلاگ فوق كه كافه سایبر نام دارد، مطالبی راجع به ارتباطات را پوشش می دهد و بخشهای مختلف آن عبارتند از ؛ آموزش، ارتباطات، ارتباطات بین الملل، جامعه اطلاعاتی، روابط عمومی، روزنامه نگاری و رسانه . علاوه بر این، بخش مطالب جدید (پیش نویس میثاق اصول اخلاقی حرفه روزنامه نگاری تدوین شده، قدرت تیتر، جیغ ژورنالیستی و...) لینكهای مهم و بایگانی نیز وجود دارد.   دكتر كاظم معتمدنژاد: استادعلوم ارتباطات http://www.motamednejad.com/ همانطور كه از نام سایت پیداست، سایت اختصاصی دكتر كاظم معتمد نژاد استاد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی می باشد كه مشتمل بر بخشهایی با عنوان ؛ زندگینامه، كتب (فهرست كتابهای چاپ شده و كتابهای زیر چاپ)، مقالات، سمینارها، گفتگوها، فعالیتهای جاری، پیامها و دیدگاههای استاد است. در بخش كتب، ضمن معرفی فهرست كتابهای تالیف شده توسط استاد، كتاب جامعه اطلاعاتی ؛ مبانی نظری و چشم اندازهای جهانی نیز به طور آنلاین در دسترس عموم قرار گرفته است. لازم به ذكر است، سایت به سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسه می باشد.

• دنبالک ها: مرکز تحقیقات صدا وسیما،